Najcenniejszym zasobem biblioteki akademickiej nie są dzisiaj wyłącznie jej zbiory, nowoczesne technologie czy dostępna, komfortowa przestrzeń. W kontekście współczesnych książnic coraz większego znaczenia nabierają ludzie, ich otwartość oraz to, co bezpośrednio z niej wynika – umiejętność tworzenia relacji łączących instytucję z jej użytkowniczkami/ użytkownikami oraz partnerami. Nastawienie na budowanie relacji i współpracę w przeważającej mierze decyduje o wiarygodności biblioteki i sprawia, że jest ona postrzegana jako nowoczesny, otwarty i zaufany partner społeczności, w której funkcjonuje.

Biblioteka akademicka nie jest już wyłącznie miejscem, w którym udostępniane są zasoby, a staje się przestrzenią spotkania, współpracy, wymiany wiedzy i doświadczeń. W odniesieniu do tej nowej rzeczywistości marka powstaje nie tylko poprzez komunikaty promocyjne, identyfikację wizualną czy działania marketingowe, lecz przede wszystkim poprzez codzienne doświadczenia osób korzystających z książnicy.

Marka to nie tylko logo

Na niematerialną wartość marki składa się zbiór cech i skojarzeń, które w istotny sposób wpływają na postrzeganie organizacji przez otoczenie. W przypadku biblioteki marka jest zatem czymś więcej niż jej nazwa, logo czy system identyfikacji wizualnej. Tworzą ją m.in. reputacja, zaufanie, wiarygodność, emocje oraz doświadczenia odbiorczyń i odbiorców, a także wartości, z którymi identyfikowana jest dana instytucja. Elementy te sprawiają, że marka staje się rozpoznawalna, budzi pozytywne skojarzenia, a użytkowniczki i użytkownicy są wobec niej lojalni. Gotowość do dialogu, partnerskie towarzyszenie czytelniczkom i czytelnikom w procesie nauki, badań, rozwoju przyczyniają się do tego, że biblioteka staje się aktywną stroną relacji opartej na zaufaniu, a nie tylko miejscem udostępniania zasobów. Idea budowania pozytywnego wizerunku poprzez dbałość o relacje, zbieżna w wielu punktach ze znaną koncepcją „marki z pasją” (Helen Edwords i Derek Day), jest bliska zespołowi pracowniczek i pracowników Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej.

Silna marka zaczyna się od relacji

Marka z pasją to marka, która wzbudza pozytywne emocje, inspiruje i pozostaje w pamięci odbiorczyń i odbiorców dzięki autentyczności oraz wysokiej kulturze obsługi. W przypadku biblioteki akademickiej oznacza to tworzenie przestrzeni, w której wiedza, współpraca i wzajemny szacunek stają się wartościami rozpoznawalnymi i cenionymi przez całą społeczność uczelni. Składnikami owej pasji, z której wynika siła marki, są: kreatywność, zaangażowanie, pragnienie wyróżniania się, innowacyjność i nieustanne dążenie do wprowadzania udoskonaleń. Źródłem motywacji do takich działań są pozytywna energia i potencjał osób, które daną markę tworzą, chęć dzielenia się tym, co mają najlepsze.

Każda osoba ambasadorem marki

Kluczową kwestią w procesie tworzenia pozytywnych relacji na linii instytucja–odbiorczyni/odbiorca usług jest zrozumienie, że każda pracowniczka i każdy pracownik są czynnie zaangażowani w budowanie wizerunku, czyli faktycznie pełnią rolę ambasadorek/ ambasadorów marki. Każdy kontakt z użytkowniczką/ użytkownikiem, każda inicjatywa edukacyjna, wydarzenie kulturalne czy innowacyjne rozwiązanie wpływają na sposób postrzegania biblioteki przez otoczenie zewnętrzne. Budowanie silnej pozycji instytucji nie jest zadaniem wyłącznie kadry kierowniczej czy osób odpowiedzialnych za promocję, lecz wspólną odpowiedzialnością całego zespołu. Pracowniczki/pracownicy, którzy identyfikują się z misją biblioteki, wykazują inicjatywę i chęć doskonalenia oferty, stają się ambasadorami jej wartości. To właśnie ich kompetencje, zaangażowanie i pasja przekładają się na trwały kapitał zaufania oraz reputację instytucji, stanowiąc o jej przewadze i znaczeniu w dynamicznie zmieniającym się środowisku akademickim.

Personalizacja oferty

Jednym z przejawów budowania marki poprzez relacje jest personalizacja oferty oraz indywidualne podejście do użytkowniczek/użytkowników. Biblioteka otwarta na potrzeby swojej społeczności wychodzi im naprzeciw i ma świadomość, że mogą być one bardzo różne. Ideę przewodnią CINiB-y, która przyświecała nowo powstającej książnicy jeszcze przed jej otwarciem (w roku 2012) oraz w pierwszych latach jej funkcjonowania, stanowiło hasło: CINiBA – biblioteka otwarta. Wspomniana otwartość wyrażała się nie tylko w udostępnianiu zasobów zarówno środowisku akademickiemu, jak i mieszkańcom miasta oraz regionu, ale także w kreatywności w podejściu do tworzenia oferty, innowacyjnych rozwiązaniach, popularyzacji czytelnictwa, tworzeniu społeczeństwa informacyjnego, wspieraniu rozwoju intelektualnego, nauki i kultury. Obecnie Centrum przyświeca idea towarzyszenia użytkowniczkom/użytkownikom w procesie zdobywania wiedzy oraz personalnego doskonalenia, którą odzwierciedla hasło: Dostęp – rozwój – możliwości. CINiBA – wspieramy Twój potencjał. Personalizacja oznacza zatem uważność na różnorodność, wrażliwość na potrzeby, budowanie poczucia zaufania. W tym kontekście można wspomniane hasło odczytać nie tylko jako element komunikacji promocyjnej, ale przede wszystkim jako deklarację określonego sposobu budowania relacji. Biblioteka staje się zatem partnerem w nauce, pracy badawczej czy rozwoju kompetencji i pasji.

Partnerstwa jako element wzmacniający rozpoznawalność

Ważnym elementem budowania marki opartej na otwartości i wychodzeniu naprzeciwko potrzebom jest również nawiązywanie partnerstw – zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Wspólne projekty, wydarzenia lub inicjatywy zwiększają rozpoznawalność biblioteki oraz pokazują ją jako aktywnego uczestnika życia studenckiego, naukowego i społeczno-kulturalnego. Partnerstwo przestaje być wtedy traktowane wyłącznie jako narzędzie marketingu czy promocji, a staje się sposobem współtworzenia wartości oraz budowania zasobu społecznego uczelni i środowiska lokalnego. Nadrzędną koncepcją przyświecającą CINiB-ie przy doborze partnerów do współpracy jest różnorodność. Książnicy zależy na tym, by podejmowane tematy były istotne społecznie, budzące zainteresowanie wśród różnych grup odbiorczyń i odbiorców, a także dotyczące aktualnie dyskutowanych problemów. Biblioteka efektywnie współpracuje m.in. z jednostkami uczelnianymi, organizacjami rządowymi i pozarządowymi, instytucjami kultury, szkołami, środowiskiem artystycznym. W kontekście budowania relacji z odbiorcą na uwagę zasługuje np. projekt fotograficzny współtworzony przez Centrum z artystą Aleksandrem Orszulikiem zatytułowany Symbioza. Zgodnie z zamysłem twórcy inicjatywa ta była swoistym zaproszeniem do „[…] przyjrzenia się bibliotece nie jako budynkowi, ale jako wspólnemu organizmowi, w którym każda linia, cień i sylwetka są niezbędnymi elementami procesu nauki” [A. Orszulik]. Na projekt składały się: wystawa zdjęć przestrzeni CINiB-y wraz z wernisażem oraz warsztaty dla młodzieży poświęcone sztuce fotografii.

Silna marka biblioteki jest zatem wynikiem konsekwentnie budowanych relacji, wysokiej jakości obsługi, efektywnej współpracy z partnerami oraz zaangażowania pracowniczek/pracowników. Powstaje nie dzięki pojedynczym działaniom promocyjnym, lecz poprzez codzienną pracę całego zespołu. Kreatywność rodzi się i rozwija skrzydła tam, gdzie wszyscy czują się częścią wspólnoty i dzielą odpowiedzialność za rozwój. W tym ujęciu marka biblioteki staje się nie tylko narzędziem komunikacji, ale także odzwierciedleniem kultury organizacyjnej, wartości instytucji oraz jakości relacji budowanych z otoczeniem. Podsumowaniem myślenia o budowaniu marki w oparciu o relacje mogą stać się słowa amerykańskiej pisarki i aktywistki Mayi Angelou, która podkreśla, że ludzie zapomną, co mówiłeś czy zrobiłeś, ale nigdy nie zapomną, jak się dzięki tobie czuli.