Kronika UŚ

 

Sukces UŚ w rankingu „Uczelnia Otwarta”

Uniwersytet Śląski w Katowicach znalazł się w gronie wyróżnionych pierwszej edycji ogólnopolskiego rankingu „Uczelnia Otwarta”. W klasyfikacji ogólnej obejmującej 58 zgłoszonych szkół wyższych nasza uczelnia zajęła 9. miejsce. W zestawieniu uniwersytetów klasycznych Uniwersytet Śląski uplasował się na 4. pozycji. Oficjalne ogłoszenie wyników oraz wręczenie certyfikatów odbyło się 17 czerwca w siedzibie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Certyfikat „Uczelnia Otwarta” otrzymały łącznie 24 uczelnie z całej Polski, które tworzą przyjazne, dostępne i włączające środowisko studiowania. Projekt jest realizowany przez Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Celem inicjatywy jest upowszechnianie rozwiązań wspierających równe szanse oraz dobrostan studentów. Działania uczelni podlegały wieloetapowej ocenie 20 ekspertów, którzy analizowali m.in. wsparcie osób ze szczególnymi potrzebami, pomoc socjalną, wyrównywanie szans edukacyjnych oraz przeciwdziałanie niepożądanym zjawiskom. Pod uwagę wzięto zarówno dokumentację i procedury, jak i wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród studentów.

Szkoła letnia VINCI RELOADED

Przez 3 tygodnie, od 29 czerwca do 17 lipca na Uniwersytecie Śląskim odbywała się Interdyscyplinarna Międzynarodowa Śląska Szkoła Letnia VINCI RELOADED zorganizowana przez Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ. Było to łącznie 136 godzin aktywnego kształcenia, które stało się doskonałym wspólnym doświadczeniem naukowców z UŚ oraz 25 zdolnych studentów z różnych stron świata, m.in. z Francji, Hiszpanii, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Ukrainy i Węgier. Najważniejszym elementem szkoły była możliwość bezpośredniego włączenia się studentów w codzienne życie zespołów badawczych. Goście przyjechali na Śląsk, aby zgłębiać wiedzę na wybrane przez siebie tematy z zakresu informatyki, chemii, fizyki, inżynierii materiałowej oraz mikroskopii. W programie znalazły się także: wizyta studyjna w Narodowym Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS w Krakowie, gdzie studenci poznali działanie linii badawczych oraz nowoczesną infrastrukturę kriomikroskopii elektronowej, intensywny dzień w Centrum SPIN-LAB wypełniony wykładami eksperckimi, a także specjalistyczne wykłady przygotowane przez światowej klasy ekspertów oraz kursy kultury i języka polskiego. 17 lipca odbyło się uroczyste seminarium zamykające szkołę. Każdy student zaprezentował swój temat badawczy realizowany indywidualnie we współpracy z zespołami badawczymi WNST. Prezentacje podlegały egzaminowi przed komisją, a uczestnicy otrzymali certyfikaty. Projekt VINCI RELOADED – Interdyscyplinarna Międzynarodowa Śląska Szkoła Letnia zgłoszony przez Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych otrzymał dofinansowanie w wysokości 661 100,00 zł w ramach programu NAWA SPINAKER – intensywne międzynarodowe programy kształcenia, a jego głównym celem jest wzrost jakości kształcenia zagranicznych studentek i studentów oraz zwiększenie atrakcyjności studiowania na Uniwersytecie Śląskim.

Gala XVIII Wyróżnień Rektora

26 czerwca odbyła się uroczysta gala wręczenia Wyróżnień Rektora UŚ dla osób studiujących na różnych wydziałach naszej uczelni oraz kształcących się w Szkole Doktorskiej, a także słuchaczek Uniwersytetu Śląskiego Dzieci oraz Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Do konkursu w ramach procedury przewidzianej dla studentów i doktorantów zgłosiły się 92 osoby, w tym odnotowano 70 zgłoszeń studenckich i 22 zgłoszenia doktoranckie. Wyróżnienia przyznawane są za inicjowanie i rozwijanie życia akademickiego, działalność popularnonaukową, społeczną, kulturalną oraz osiągnięcia sportowe, artystyczne lub naukowe. 

Kapituła konkursu zaproponowała przyznanie wyróżnień 18 osobom studiujących i 5 osobom kształcącym się w Szkole Doktorskiej. Ogłoszono również laureatów tytułu studenta/ studentki roku oraz doktoranta/doktorantki roku. Tytuł studentki roku otrzymała Alicja Tomasik – studentka prawa wyróżniona za inicjowanie i rozwijanie życia akademickiego oraz osiągnięcia naukowe. Tytuł doktorantki roku otrzymała Agata Hofelmajer-Roś – doktorantka w dyscyplinie nauki o kulturze i religii wyróżniona za osiągnięcia naukowe i działalność kulturalną.

Prof. M. Paruzel-Czachura wyróżniona przez „National Geographic”

W polskim wydaniu miesięcznika „National Geographic” wybrano 24 polskich badaczy, którzy zmieniają sposób, w jaki rozumiemy świat. Wśród nich znalazła się dr hab. Mariola Paruzel- Czachura, prof. UŚ, psycholożka z Wydziału Nauk Społecznych UŚ, która zajmuje się psychologią moralności, tym, jak ludzie rozumieją dobro i zło, a także związkami moralności z osobowością, przemocą, przestępczością oraz wpływem czynników społecznych i kulturowych na moralność. Naukowczyni była trzykrotną stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stypendystką Fundacji Nauki Polskiej oraz stypendystką Bekkera NAWA „Myślenie moralne i nieetyczne zachowania”. W 2025 roku znalazła się wśród finalistów Nagród Naukowych POLITYKI. Była również nominowana do Śląskiej Nagrody Naukowej 2025.

UŚ gospodarzem międzynarodowych wydarzeń logopedycznych

Od 18 do 26 lipca odbywała się trzecia edycja Letniej Studenckiej Szkoły Logopedów UŚ. Na UŚ przyjechali studenci logopedii z całej Polski, aby zdobyć praktyczne kompetencje terapeutyczne podczas pracy z wybitnymi ekspertami z kraju i zagranicy. Od 20 do 24 lipca przeprowadzono również trzeci Camp Dream. Speak. Live. kronika UŚ 5 Gazeta Uniwersytecka UŚ wrzesień–październik 2026 Poland – innowacyjny program terapeutyczny dla dzieci jąkających się i ich rodzin realizowany we współpracy z The University of Texas at Austin (Arthur M. Blank Center for Stuttering Education and Research). Dopełnieniem inicjatyw była II Międzynarodowa Konferencja „Many Voices on Stuttering and Cluttering / Wielogłos o jąkaniu i giełkocie”, która odbyła się 25 i 26 lipca. Wydarzenie zgromadziło naukowców i terapeutów z wielu krajów, a także studentów oraz osoby z doświadczeniem jąkania i giełkotu wraz z ich bliskimi. W programie znalazły się wykłady światowych ekspertów, sesje naukowe oraz panele dyskusyjne poświęcone najnowszym kierunkom rozwoju współczesnej logopedii.

Wyniki ewaluacji jednostek naukowych

22 lipca Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformował, że został zakończony kolejny etap ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022–2025. Minister podjął decyzję w sprawie przyznania kategorii naukowych w poszczególnych dyscyplinach naukowych i artystycznych, w których ewaluowane podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki prowadziły działalność naukową. Zgodnie z opublikowanym zestawieniem planowanych kategorii naukowych 14 spośród 26 dyscyplin ewaluowanych na Uniwersytecie Śląskim otrzymało kategorię A, a pozostałych 12 – kategorię B+. Rezultat ten stawia Uniwersytet Śląski w ścisłej krajowej czołówce. Pod względem liczby dyscyplin z kategorią A lub A+ UŚ znajduje się na 6. miejscu wśród wszystkich podmiotów uwzględnionych w zestawieniu i na 5. miejscu wśród największych uniwersytetów o szerokim profilu badawczym.

Diament Krystalograficzny dla naukowców z UŚ

Publikacja naukowców Uniwersytetu Śląskiego pt. Effect of solvent evaporation on the liquid-crystalline order of itraconazole została wyróżniona przez Komitet Krystalografii Polskiej Akademii Nauk prestiżowym tytułem Diamentu Krystalograficznego. To jedno z najważniejszych krajowych wyróżnień przyznawanych za osiągnięcia naukowe związane z krystalografią. Wśród autorów wyróżnionej publikacji większość stanowią naukowcy z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego: mgr Taoufik Lamrani; dr hab. Magdalena Tarnacka, prof. UŚ; prof. dr hab. Kamil Kamiński i dr hab. inż. Karolina Jurkiewicz, prof. UŚ. Zespół badawczy współtworzyły również przedstawicielki Instytutu Chemii UŚ: dr hab. Barbara Hachuła, prof. UŚ; mgr Luiza Orszulak, a także dr Klaudia Nowakowska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Artykuł został opublikowany w 2025 roku na łamach czasopisma „Scientific Reports”. Komitet Krystalografii PAN docenił publikację za badania dotyczące struktury itrakonazolu – substancji czynnej stosowanej w leczeniu zakażeń grzybiczych, która wykazuje zdolność do tworzenia uporządkowania ciekłokrystalicznego. Diament Krystalograficzny jest honorowym wyróżnieniem przyznawanym corocznie przez Komitet Krystalografii PAN. Każdego roku otrzymuje je jedynie pięć publikacji związanych z krystalografią, które ukazały się w poprzednim roku i których autor korespondencyjny jest związany z polską jednostką naukową.

UŚ na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego opublikowało pełną listę strategicznych infrastruktur badawczych ujętych na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej. Do 61 infrastruktur, które pozostały na Mapie po przeprowadzonym przeglądzie projektów z poprzedniego naboru, dołączono 104 nowe inicjatywy. UŚ jest zaangażowany w realizację kilkunastu projektów wpisanych na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej – zarówno jako partner, jak i lider. Wśród inicjatyw, w których Uniwersytet pełni rolę lidera, znalazły się: Centrum Logistyczno-Naukowe BERA – Platforma Kooperacji Badawczej dla polskich stacji uniwersyteckich na Svalbardzie; POULARIS – Poland’s Underground Laboratory for Advanced Research, Innovation and Science; Europejskie Centrum Mikroskopowo- -Spektroskopowego Obrazowania Materii; Monitoring Demokracji Wyborczej – Wyszukiwarki sieciowe MEDem.

Letnia szkoła języka polskiego, literatury i kultury polskiej

Już po raz 36. Uniwersytet Śląski w Katowicach był gospodarzem letniej szkoły języka, literatury i kultury polskiej w aż 4 odsłonach (stacjonarna letnia szkoła i stacjonarny kurs dla lektorów-cudzoziemców w Cieszynie i 2 kursy online). Od 2 do 23 sierpnia Cieszyn i platforma Teams UŚ były międzynarodowym centrum spotkań osób zainteresowanych językiem polskim, a także kulturą, literaturą i historią naszego kraju. Od ponad trzech dekad letnia szkoła gromadzi studentów, wykładowców, nauczycieli oraz pasjonatów języka polskiego z całego świata. Do Cieszyna przyjechało 150 osób m.in.: z USA, Brazylii, Maroka, Egiptu, Korei Południowej, Chin, Kazachstanu, Azerbejdżanu, Gruzji, Indii oraz wielu krajów Europy, a w zajęciach online uczestniczyło 150 osób z całego świata. Dzięki wsparciu finansowemu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) uczestnicy mogli doskonalić znajomość języka polskiego oraz brać udział w licznych aktywnościach przygotowanych przez organizatorów. Program letniej szkoły obejmował intensywne zajęcia z języka polskiego prowadzone przez doświadczonych lektorów Uniwersytetu Śląskiego, a także bogaty program kulturalny i integracyjny. Dla uczestników przygotowano seanse filmowe, wykłady, warsztaty językowe i kulinarne. Studenci i nauczyciele z zagranicy sprawdzali swoje umiejętności podczas tradycyjnego Turnieju Tłumaczy i konkursu ortograficznego pn. Sprawdzian z polskiego, a także spotkali się na pikniku integracyjnym z koncertem zespołu Żywczanie. Nie zabrakło również wycieczek, podczas których poznawali historię i kulturę regionu.