Śląsk w pamięci pokoleń

Współczesne biblioteki uczelniane coraz częściej otwierają swoje zasoby nie tylko dla studentów i kadry akademickiej, lecz także dla innych grup użytkowników, w tym seniorów, którzy poszukują przestrzeni do rozwoju intelektualnego, badań własnych oraz uczestnictwa w życiu naukowym i kulturalnym. Biblioteka Teologiczna Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach stanowi szczególne miejsce spotkania różnych pokoleń, gdzie osoby starsze mogą korzystać zarówno z bogatych zbiorów teologicznych, jak również czerpać wiedzę i satysfakcję z comiesięcznych kontaktów z ludźmi nauki, sztuki i kultury.

Wykład ks. prof. Henryka Olszara
Wykład ks. prof. Henryka Olszara

Cykl spotkań seniorów w książnicy 27 lutego 2025 roku zainaugurował dr Paweł Parys, pracownik Muzeum Śląskiego w Katowicach reprezentujący Pracownię Powstań Śląskich. W swoim wystąpieniu skupił się na problematyce powstań śląskich, ich uczestnikach oraz działaczach zaangażowanych w wydarzenia plebiscytowe. Spotkanie stanowiło też znakomitą okazję do prezentacji najnowszej publikacji prelegenta pt. Najstarsi powstańcy śląscy i działacze plebiscytowi. Ewidencja personalna wydanej przez Muzeum Śląskie. Kolejnym zaproszonym gościem był Andrzej Wójcik, działacz kulturalny i muzyczny na Śląsku, redaktor związany z czasopismem „Śpiewak Śląski”. Zaproponował on słuchaczom wykład dotyczący dziejów i historii Filharmonii Śląskiej, instytucji o wieloletniej tradycji, która rozpoczęła działalność w roku 1945. Podczas kwietniowego spotkania poznaliśmy historię i genezę pomników powstań śląskich. W malowniczy sposób przybliżył je słuchaczom prof. Edward Długajczyk – polski historyk specjalizujący się w politycznych i wojskowych dziejach Górnego Śląska w XX wieku. Ks. dr Michał Kłakus, pochodzący z Archidiecezji Katowickiej i od lat posługujący we Francji, podczas pobytu w Polsce w maju 2025 roku zaprezentował wykład na temat życia i działalność biskupa Józefa Gawliny. Zainteresowania badawcze ks. Kłakusa koncentrują się wokół tej postaci, której poświęcił już kilka prac naukowych.

Wraz z rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026 wznowiono cykl bibliotecznych spotkań o charakterze popularnonaukowym, historycznym i kulturalnym. Nową edycję otworzył referat pt. Czy muzyka jest potrzebna do szczęścia?, które odbyło się 8 września 2025 roku. Wykład Andrzeja Wójcika stał się dla uczestników punktem wyjścia do żywej dyskusji na temat roli muzyki w codziennym życiu człowieka. Niespełna miesiąc później, 6 października ks. prof. Henryk Olszar przedstawił uczestnikom postać oraz działalność biskupa Teofila Bromboszcza. Ukazano jego dokonania, które miały istotne znaczenie dla historii regionu śląskiego oraz Kościoła katolickiego. W trakcie wystąpienia zaprezentowano również wybrane publikacje teologa, które znajdują się w zasobach biblioteki. Wśród nich są m.in. Katechizm katolicki dla wiernych i szkół oraz Dzieje biblijne Starego i Nowego Testamentu dla szkół katolickich. W listopadzie z tematem Pozdrowienia z Doliny Szwajcarskiej. Dawne miejsca wypoczynkowe w Katowicach do biblioteki przybyła Joanna Kałuska – pracownik Muzeum Historii Katowic. Podczas prezentacji opowiedziała słuchaczom o popularnych miejscach rekreacji Katowiczan z początków XX wieku, m.in. Muchowcu, Murckach, kąpielisku Bugla, Parku Kościuszki oraz Panewnikach. Z kolei grudniowa prelekcja poświęcona była Polskiemu Radiu Katowice. Barbara i Andrzej Wójcik – seniorzy aktywnie uczestniczący w spotkaniach – przybliżyli obecnym gościom historię instytucji. Wykład wzbogacono o prezentację archiwalnych fragmentów muzycznych, które wprowadziły uczestników w klimat radiowych wspomnień.

Pierwsze spotkanie w 2026 roku odbyło się 12 stycznia i miało charakter wspólnego kolędowania, które sprzyjało integracji uczestników. Kolejny wykład przypadł 2 lutego – ks. prof. Jerzy Myszor wygłosił interesującą prelekcję poświęconą pielgrzymkom Józefa Goja do Ziemi Świętej w latach 1902–1914. Ostatnim jak dotąd wystąpieniem, które odbyło się 2 marca, był referat dr Marii Lipok-Bierwiaczonek, byłej dyrektorki Muzeum Miejskiego w Tychach pt. Na tropach bieruńskich kapliczek.

Autorka omówiła historię krzyży przydrożnych oraz lokalnych kapliczek. Organizowane w Bibliotece Teologicznej spotkania wpływają nie tylko na popularyzację wiedzy teologicznej, ale również historycznej i kulturowej, integrując przy tym lokalne środowisko.

Autorzy: Magdalena Klugius, Barbara Kołodziej
Fotografie: Aneta Góralska