Współczesna biblioteka, szczególnie książnica akademicka, funkcjonuje dziś równolegle w dwóch rzeczywistościach – fizycznej i cyfrowej. Z jednej strony pozostaje miejscem dostępu do wiedzy, z drugiej – aktywnym uczestnikiem przestrzeni komunikacyjnej, w której uwaga odbiorczyń i odbiorców staje się jednym z najcenniejszych zasobów. Użytkowniczki i użytkownicy swobodnie poruszają się między mediami społecznościowymi a cyfrowymi bazami wiedzy, dlatego istotne jest nie tylko to, jakie usługi oferuje biblioteka, lecz także w jaki sposób o nich mówi.

Bebok Cinibek stojący przed budynkiem CINiBA

W przypadku Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej komunikacja i dostęp do treści tworzą spójny system odpowiadający na zróżnicowane potrzeby odbiorczyń i odbiorców. Obecność biblioteki w mediach społecznościowych nie jest dziś dodatkiem, lecz naturalnym rozszerzeniem jej działalności. Każda platforma pełni jednak inną funkcję, a dobór formy dialogu wynika bezpośrednio z charakteru grup docelowych.

Podstawowym kanałem informacyjnym w mediach społecznościowych pozostaje Facebook. To przestrzeń, w której użytkowniczki i użytkownicy oczekują konkretnych i uporządkowanych treści – informacji o wydarzeniach, zasadach korzystania z CINiB-y czy bieżących inicjatywach. Komunikat trafia zatem nie tylko do osób związanych ze środowiskiem akademickim, lecz także do ogółu społeczności, dlatego komunikacja musi być czytelna i dostępna. Biblioteka stawia na zrozumiały język i wiadomości, które odpowiadają na realne potrzeby. Największe zaangażowanie budują treści bliskie codziennym doświadczeniom użytkowniczek i użytkowników – relacje z wydarzeń oraz materiały pokazujące charakterystyczne elementy przestrzeni CINiB-y.

Instagram pełni przede wszystkim funkcję wizualną. To medium, w którym znaczenie ma nie tylko treść, ale również jej forma. CINiBA prezentowana jest tu jako przestrzeń nowoczesna, estetyczna i dostępna. Kluczową rolę odgrywają krótkie materiały wideo, tak zwane reelsy. Przykładem jest materiał „Pierwsze kroki w CINiB-ie”, przygotowany z myślą o nowych studentkach i studentach – to prosta, użyteczna treść, która jednocześnie uzyskała bardzo dobre zasięgi. Istotne są także zdjęcia wnętrz i elementów architektonicznych budujących wizualną tożsamość CINiB-y. Instagram pozwala pokazać bibliotekę nie tylko jako przestrzeń nauki, lecz także miejsce, w którym chce się przebywać.

TikTok to zdecydowanie najbardziej dynamiczny kanał. To platforma, która promuje autentyczność, szybkość reakcji i wyczucie aktualnych trendów. Komunikacja przybiera tu lżejszą, bardziej swobodną formę. Największe zaangażowanie generują krótkie nagrania oparte na codziennych doświadczeniach użytkowniczek i użytkowników, często w formacie POV (point of view). Humor i dystans stają się narzędziami budowania relacji. TikTok umożliwia dotarcie do odbiorczyń i odbiorców, którzy wcześniej nie mieli kontaktu z Centrum. To właśnie w tej przestrzeni najłatwiej przełamać stereotyp biblioteki jako miejsca zamkniętego i niedostępnego.

Niezależnie od kanału priorytetem pozostaje zachowanie spójności komunikacyjnej. Treści tworzone są z myślą o konkretnych grupach i ich potrzebach – od studentek i studentów rozpoczynających naukę po osoby regularnie korzystające z zasobów CINiB-y. Istotną rolę odgrywa forma przekazu – krótkie, proste komunikaty oraz wykorzystanie obrazu odpowiadają współczesnym nawykom osób korzystających z mediów społecznościowych. Równocześnie działania te wymagają stałej analizy i elastycznego podejścia do strategii.

Uzupełnieniem komunikacji są hashtagi, które porządkują treści i wzmacniają ich rozpoznawalność. Kampanie, takie jak #pierwszekroki czy #CINiBAWyraźTo, dowodzą, że możliwe jest budowanie zasięgów organicznych bez wsparcia płatnych działań reklamowych. Doświadczenie CINiB-y pokazuje, że biblioteka może funkcjonować w świecie dynamicznych, często viralowych treści, nie tracąc swojej tożsamości. Kluczowe pozostaje nie samo podążanie za trendami, lecz umiejętność ich świadomego wykorzystania i dopasowania do odbiorczyń i odbiorców.

Publikowanie materiałów z wykorzystaniem aktualnych trendów okazuje się szczególnie pomocne w kontekście promocji usług biblioteki, zarówno tych związanych z przestrzenią kultury (wydarzenia, wystawy, spotkania autorskie), jak i nauki oraz informacji naukowej. Rolki, relacje czy TikToki z sukcesem mogą rozpowszechniać wiadomości na temat aktualnego funkcjonowania książnicy, a także propagować znajomość oferty, w tym źródeł elektronicznych, repozytoriów i baz danych. Biblioteka dba o stały rozwój usług, proponując na przykład prenumerowany dostęp do wybranych e-zbiorów oraz dostępy testowe, dzięki którym można się zapoznać z możliwościami konkretnej platformy.

Informacje na temat aktualnej oferty znajdują się na stronie: ciniba.edu.pl, są także regularnie publikowane w uczelnianych newslett erach oraz na kanałach mediów społecznościowych. W CINiB-owej przestrzeni wolnego dostępu (na wszystkich poziomach) zostały z kolei zamieszczone plakaty z kodem QR odsyłającym do bazy związanej z tematyką danego działu. Praktycznym rozwiązaniem wydaje się połączenie tradycyjnych sposobów informowania o ofercie (komunikaty drukowane, wskazówki udzielane przez pracownice i pracowników książnicy w informatoriach, wypożyczalni, podczas dni otwartych i innych wydarzeń kulturalnych, naukowych i edukacyjnych) z dążącym do viralu działaniem „w sieci”.

Jedną z akcji promocyjnych był cykl #HaloTuBaza, wskazujący serwisy przydatne w kontekście codziennej pracy i nauki, szczególnie dla osób studiujących, redagujących prace dyplomowe, poszukujących materiałów do bibliografi i lub chcących po prostu zgłębić wiedzę z dowolnej dziedziny nauki. W mediach społecznościowych, szczególnie na Facebooku, cyklicznie (przez niemal cały rok kalendarzowy) zamieszczano grafi kę z podstawowymi danymi na temat wybranego serwisu oraz zaproszeniem do korzystania z prezentowanych możliwości. Dzięki temu wiadomość i bezpośrednie odniesienie do serwisu mogły trafi ć do szerszego grona potencjalnych użytkowniczek i użytkowników. Jak można zaobserwować, nie wszystkie osoby korzystające na co dzień ze zbiorów biblioteki (na przykład stacjonarnie) biegle orientują się w aktualnym katalogu dynamicznie zmieniającej się oferty dostępnych baz danych i źródeł elektronicznych. Publikowanie informacji na stronie internetowej czy za pośrednictwem dedykowanych kanałów (np. uczelniany newslett er) pomaga w dotarciu do zainteresowanej poszczególną dziedziną czy branżą grupy docelowej. Wzmiankowanie o takich usługach w mediach społecznościowych, tworzenie rolek, Tik- Toków i relacji wzmacnia z kolei widoczność książnicy i proponowanych przez nią rozwiązań w przestrzeni internetowej. Obecność jednostek akademickich w mediach społecznościowych to nie tylko – często metaforycznie pojmowany – znak czasu, ale realna potrzeba komunikacyjna, zarówno wśród generacji Z i kolejnych (a zatem tzw. cyfrowych pokoleń), ale i wszystkich osób regularnie korzystających ze zdobyczy technologii – bez względu na wiek. Warto podkreślić, że instytucje kultury i nauki, w tym biblioteki akademickie, coraz mocniej zaznaczają swoją obecność w sferze online. Wyzwaniem pozostaje tworzenie materiałów atrakcyjnych i rzeczywiście angażujących. Z oczywistych względów i praw rządzących przestrzenią social mediów trudno o błyskawiczne uzyskanie maksymalnych zasięgów czy reakcji, natomiast, jak można zaobserwować na przykładzie CINiB-y oraz innych książnic uczelnianych, zainteresowanie tego typu treściami rośnie.

Podsumowując – biblioteka może być viralem! Media społecznościowe stanowią cenne narzędzie komunikacji z czytelniczkami i czytelnikami, pozwalają na zwiększenie widoczności marki biblioteki w sieci, jak również stanowią miejsce wymiany doświadczeń (między innymi na polach: instytucja – instytucja, instytucja – odbiorczyni/odbiorca, instytucja – faktyczna użytkowniczka/ faktyczny użytkownik).

Zapraszamy do współtworzenia CINiB-owych mediów – obserwowania, udostępniania, komentowania!