Finansowanie dla Centrum BERA na Svalbardzie

Centrum Logistyczno-Naukowe na Svalbardzie – BERA otrzymało pozytywną decyzję Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z dotacją w ramach konkursu na finansowanie utrzymania aparatury naukowo-badawczej lub stanowiska badawczego i uzyskało środki w wysokości 416 000 zł na swoją działalność w roku 2026. Dzięki wsparciu finansowemu Centrum BERA i Centrum Studiów Polarnych mają możliwość dalszego rozwoju oraz zwiększenia efektywności i jakości realizowanych zadań, a także wspierania polskich i zagranicznych naukowców prowadzących prace badawcze na Svalbardzie.

Do głównych zadań BERY w 2026 roku będzie należeć zapewnienie obsługi logistycznej stacjom uniwersyteckim na Svalbardzie, Polskiej Stacji Polarnej Hornsund IGF PAN oraz współpraca z partnerami międzynarodowego konsorcjum Svalbard Integrated Arctic Earth Observing System, a także realizacja projektów badawczych, m.in. projektu LIQUIDICE finansowanego ze środków Horyzont Europa. Celem tych działań jest wzmocnienie obecności i widzialności polskich naukowców w Arktyce.

Odkrycie w polskim meteorycie Morasko

Na początku 2026 roku Komisja Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej (CNMNC- -IMA) zaakceptowała nowy minerał z żelaznego meteorytu Morasko o wzorze K(Ti7Cr)O16 (DOI: 10.1180/ mgm.2026.10199). Minerał otrzymał nazwę kopernikit na cześć Mikołaja Kopernika.

W skład zespołu badającego nowy minerał weszli naukowcy z kilku ośrodków badawczych: prof. dr hab. Evgeny Galuskin i prof. dr hab. Irina Galuskina (Wydział Nauk Przyrodniczych, Uniwersytet Śląski), prof. dr hab. Andrzej Muszyński (Instytut Geologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), prof. dr hab. inż. Joachim Kusz i dr Maria Książek (Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych, Uniwersytet Śląski), dr Grzegorz Zieliński (Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy).

Metaliczne tło meteorytu Morasko zawiera owalne nodule troilitowo- grafitowe o wielkości do kilku centymetrów z urozmaiconą mineralogią. Systematyczne badania noduli o różnym składzie z meteorytu Morasko doprowadziły do swoistego rekordu – kopernikit jest czwartym nowym minerałem odkrytym w meteorycie Morasko. Wcześniej odkryto w nim moraskoite (Karwowski i inni, 2015), czochralskiit (Karwowski i inni, 2016) oraz kryzait (Galuskin i inni, 2025). Kopernikit jest 80. nowym minerałem odkrytym przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego, co jest odzwierciadleniem światowego poziomu badań mineralogicznych w Instytucie Nauk o Ziemi UŚ.

Dr Anna Wójcik laureatką stypendium Fulbrighta

Dr Anna Wójcik z Instytutu Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska została laureatką stypendium Fulbright STEM Impact Award 2025–2026. Wyróżnienie przyznawane przez Polsko-Amerykańską Komisję Fulbrighta umożliwia realizację specjalistycznych projektów badawczych w wiodących ośrodkach naukowych w Stanach Zjednoczonych.

Dr Anna Wójcik zrealizuje projekt pt. „Bridging Regeneration: a comparative approach to cell fate reprogramming in plants using fluorescent reporters and imaging tools”. Badania prowadzone będą w lipcu 2026 roku na University of California San Diego, w zespole dr Alexandry „Jazz” Dickinson. Głównym celem projektu jest zgłębienie mechanizmów zmiany tożsamości komórek roślinnych podczas procesów regeneracji i somatycznej embriogenezy u modelu Arabidopsis thaliana. W trakcie stażu dr Anna Wójcik skupi się na badaniu roli czynnika transkrypcyjnego WOX5, wykorzystując przy tym zaawansowane techniki obrazowania in vivo, co pozwoli na śledzenie dynamiki tych procesów w czasie rzeczywistym.

Prof. Robert Koprowski w Komitecie Monitorującym ds. Cyfryzacji

20 stycznia odbyło się pierwsze posiedzenie Komitetu Monitorującego ds. Cyfryzacji, powołanego w ramach projektu „Innowacyjne Zamówienia Publiczne”, finansowanego ze środków Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027. Funkcję przewodniczącego objął prof. dr hab. inż. Robert Koprowski z Instytutu Inżynierii Biomedycznej z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Komitet pełni rolę opiniodawczo- -doradczą i monitorującą w zakresie realizacji przedsięwzięć badawczo- -rozwojowych w obszarze cyfryzacji, w szczególności w ramach Krajowych Inteligentnych Specjalizacji KIS ₁₀ i KIS ₁₁.

Stypendium Bekkera NAWA dla naukowców z UŚ

Czworo badaczy z naszej uczelni otrzymało finansowanie w ramach najnowszej edycji Programu im. Mieczysława Bekkera, organizowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej. W gronie nagrodzonych znaleźli się reprezentanci z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ: dr hab. Magdalena Opała- -Owczarek, prof. UŚ i dr hab. Ashley Gumsley oraz z Wydziału Humanistycznego: dr hab. Ewa Gumul, prof. UŚ i dr Jakub Filonik, prof. UŚ.

Program wspiera rozwój polskiej nauki poprzez finansowanie zagranicznych wyjazdów badawczych. Jest skierowany do doktorantów i naukowców wszystkich branż, którzy chcą realizować projekty w prestiżowych ośrodkach na całym świecie, odbywać staże podoktorskie i budować międzynarodowe relacje naukowe.

Prof. Dagmara Głuszek- -Szafraniec w Komisji Medioznawczej Polskiej Akademii Umiejętności

Dr hab. Dagmara Głuszek-Szafraniec, prof. UŚ została powołana na członka stałej Komisji Medioznawczej Polskiej Akademii Umiejętności na kadencję 2024–2027. Komisja w swoich pracach koncentruje się na immanentnym i holistycznym badaniu mediów, na ich historii i teorii oraz na tym, jak media tworzą wiedzę, przetwarzają i przekazują ją w procesie komunikacji, nie zapominając o źródłach i korzeniach medioznawstwa jako dyscypliny wiedzy, stawiając jednak na pierwszym planie jej jednorodność merytoryczną i metodologiczną

Times Higher Education 2026

Uniwersytet Śląski w Katowicach potwierdza swoją silną pozycję naukową w najnowszej edycji zestawienia Times Higher Education World University Rankings by Subject 2026. Najlepszy wynik uczelnia uzyskała w dziedzinie prawa (industry), plasując się w grupie 400 najlepszych uczelni na świecie i zajmując drugie miejsce w Polsce. Humanistyka, psychologia i pedagogika znalazły się w grupie 800 najlepszych wśród kilku tysięcy uczelni branych pod uwagę w rankingu. Na szczególną uwagę zasługuje corocznie wzrastająca ogólna punktacja Uniwersytetu Śląskiego, szczególnie w kategorii International Outlook. Uczelnia została sklasyfikowana we wszystkich 9 zgłoszonych kategoriach, zajmując wysokie lokaty m.in. w inżynierii i naukach ścisłych (4. miejsce w kraju w jakości nauczania). W regionie UŚ uzyskał 1. miejsce w: prawie, humanistyce, pedagogice, psychologii, naukach społecznych i przyrodniczych.

Ranking THE WUR by Subject to największe i najbardziej zróżnicowane zestawienie podmiotów szkolnictwa wyższego. Oparty jest na 18 wskaźnikach pogrupowanych w pięć kluczowych filarów: jakość nauczania, środowisko badawcze, jakość badań, współpraca z przemysłem oraz międzynarodowa perspektywa.

SpinART w cieszyńskim kampusie UŚ

W cieszyńskim kampusie Uniwersytetu Śląskiego powstaje przestrzeń łącząca edukację, sztukę, technologię oraz rozwój społeczny i gospodarczy regionu. W przebudowanym budynku auli będą się wkrótce kształcić liderzy sektora kreatywnego: świadomi ekologicznie, wrażliwi społecznie i zdolni do inicjowania procesów zmian. Obiekt zostanie wyposażony w sprzęt wspierający nowoczesne kierunki kształcenia w obszarach sztuki, designu, multimediów, muzyki, pedagogiki i dziedzictwa kulturowego. Projekt obejmuje również działania proekologiczne, w tym termomodernizację oraz wdrożenie energooszczędnych instalacji.

10 lutego 2026 roku rektor Uniwersytetu Śląskiego podpisał umowę z wykonawcą robót budowlanych w ramach zadania pn. „Przebudowa budynku auli przy ul. Paderewskiego w Cieszynie (SpinART Centrum Edukacji Artystycznej i Kulturalnej)”. Projekt ma na celu dostosowanie infrastruktury kampusu Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie do aktualnych potrzeb rynku pracy, wyzwań w zakresie transformacji cyfrowej i transformacji w kierunku zielonej gospodarki oraz inteligentnych specjalizacji regionu.

Finansowanie dla projektów badawczych z NCN

W ostatnim czasie pracownicy Uniwersytetu Śląskiego pozyskali środki na realizację 22 projektów badawczych z Narodowego Centrum Nauki w ramach programów OPUS, PRELUDIUM oraz MINIATURA, w tym: Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych – 8 projektów; Wydział Prawa i Administracji – 5 projektów; Wydział Humanistyczny – 4 projekty; Wydział Nauk Przyrodniczych – 4 projekty; Wydział Nauk Społecznych – 1 projekt.

Łączna wartość pozyskanych grantów wynosi 13,7 mln złotych.