Dwie dekady z liczbą π

Za nami wyjątkowe, jubileuszowe święto nauki na Uniwersytecie Śląskim. Tegoroczna edycja stanowiła świadectwo 20 lat pasji i determinacji oraz udowodniła, że nauki ścisłe to nie tylko rzędy cyfr, ale przede wszystkim niesamowita przygoda pozwalająca zrozumieć świat. Choć emocje powoli opadają, warto wrócić do korzeni i przebiegu tego niezwykłego święta, które na stałe wpisało się w kalendarz regionu.

Inauguracja XX Święta Liczby Pi na Uniwersytecie
Śląskim, na zdjęciu dr hab. Agnieszka Nowak-Brzezińska,
prof. UŚ – prodziekan ds. promocji i rozwoju WNST
oraz prof. dr hab. Maciej Sablik
Inauguracja XX Święta Liczby Pi na Uniwersytecie Śląskim, na zdjęciu dr hab. Agnieszka Nowak-Brzezińska, prof. UŚ – prodziekan ds. promocji i rozwoju WNST oraz prof. dr hab. Maciej Sablik

Organizatorzy Święta Liczby Pi z Jarosławem Juszkiewiczem
Organizatorzy Święta Liczby Pi z Jarosławem Juszkiewiczem

Nauki ścisłe to nie tylko rzędy cyfr, ale przede wszystkim niesamowita
przygoda i czasami zabawa
Nauki ścisłe to nie tylko rzędy cyfr, ale przede wszystkim niesamowita przygoda i czasami zabawa

Uczestnicy międzyszkolnego turnieju wiedzy
fizycznej
Uczestnicy międzyszkolnego turnieju wiedzy fizycznej

Uczestnicy pokazów z pewnością poczuli chemię do nauk
ścisłych
Uczestnicy pokazów z pewnością poczuli chemię do nauk ścisłych

Od trudnych pytań do wielkiej idei

Historia Święta Liczby π na Uniwersytecie Śląskim nierozerwalnie wiąże się z misją społeczną. Pomysłodawcą wydarzenia jest prof. dr hab. Maciej Sablik z Instytutu Matematyki na Wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych (WNST). Impuls do popularyzacji pojawił się po tragicznej katastrofie hali MTK w Katowicach. W obliczu sugestii, że błędy w obliczeniach mogły się przyczynić do wypadku, ówczesny dziekan Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii uznał, że rola przedmiotów ścisłych musi zostać wzmocniona w świadomości młodych ludzi. Inspiracja przyszła zza oceanu: amerykański zapis daty 14 marca (3.14) stał się idealnym pretekstem, by „przeszczepić” ideę celebrowania nauki na polski grunt. Tradycją wydarzenia stało się wydawanie specjalnego numeru czasopisma „π-Macierzator”, projektowanego wspólnie przez studentów i pracowników naukowych, który od lat dokumentuje pasję badawczą wydziału i kreatywność naszej społeczności.

Rekordowa frekwencja i program bez granic

Tegoroczny jubileusz był okazją do szczególnego, dwudniowego świętowania. Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych przygotował imponującą ofertę ponad 130 wykładów, warsztatów, konkursów i pokazów, które odbywały się równolegle w Katowicach, Chorzowie i Sosnowcu – we wszystkich trzech miastach, w których WNST ma swoje kampusy. Skala wydarzenia przyciągnęła rekordową liczbę uczestników: nasze mury odwiedziło około 1500 uczniów ze szkół całego regionu, którzy pod okiem naukowców odkrywali tajniki wiedzy. Studenci z kół naukowych zamienili korytarze w interaktywne laboratoria, gdzie płacono „π-niędzmi” zdobytymi w konkursach.

Program był fascynującą syntezą nowoczesnych dyscyplin:

  • sztuczna inteligencja i robotyka: uczestnicy sprawdzali, co robi AI, gdy „wstaje od komputera” w mechatronice, oraz jakie są matematyczne i logiczne podstawy jej działania;
  • medycyna i biotechnologia: inżynieria biomedyczna pokazała, jak wirtualna rzeczywistość (VR) pozwala badać procesy uwagi w mózgu oraz jaką rolę w trosce o zdrowie odgrywają nowoczesne materiały;
  • fizyka i kosmos: naukowcy przybliżyli tajemnice materii badane w CERN oraz debatowali nad tym, czy fizyk, biolog i antropolog widzą ten sam kolor;
  • matematyka i chemia: od zagadek stałej Kaprekara (6174) i „matematycznej incepcji” w ułamkach po chemiczny detoks i projektowanie leków przy wsparciu inteligentnych eksperymentów.

Czego nauczyło mnie patrzenie w gwiazdy?

Prawdziwym magnesem był wykład inauguracyjny Jarosława Juszkiewicza – „głosu Google’a”. W barwny sposób połączył on świat marzyciela z precyzją satelitów GPS, udowadniając, że bez miejsc po przecinku w liczbie π współczesna nawigacja by nie istniała. Wykład był hołdem dla tych, którzy choć czasem z matematyki miewali dwóje, potrafią zakochać się w nauce platonicznie i dostrzec jej piękno w codzienności.

Jubileuszowy finał w ruchu i muzyce

Sobotni finał przeniósł energię naukową w przestrzeń miejską. Odbyła się specjalna edycja Parkrun Katowice z liczbą π w roli głównej, angażująca miłośników sportu w Parku Kościuszki. Z kolei wieczór w Radiu Katowice należał do kultury: koncert Liczba Pi w muzyce udowodnił, że matematyka potrafi brzmieć niezwykle harmonijnie. Co ważne, wieczór ten nie ograniczał się jedynie do doznań estetycznych. Wspaniałe występy były przeplatane inspirującymi rozmowami o praktycznych zastosowaniach matematyki – od jej fundamentów w samej muzyce, przez kluczową rolę w fizyce medycznej, aż po wpływ na rozwój nowoczesnych technologii. To wszystko nie udałoby się bez pełnego zaangażowania sześciu Instytutów: Matematyki, Chemii, Fizyki, Informatyki, Inżynierii Biomedycznej oraz Inżynierii Materiałowej.

Współpraca dla przyszłości

Sukces tak ogromnego przedsięwzięcia nie byłby możliwy bez wsparcia partnerów, którzy dzielą z nami misję krzewienia wiedzy. Szczególne podziękowania należą się sponsorom tegorocznej edycji: firmie ProIntegra SA oraz Katowice Gaming and Technology Hub. To dzięki ich zaangażowaniu możliwe było przygotowanie tak bogatej oferty warsztatowej i technicznej dla młodzieży z naszego regionu, która stanowi przyszłość śląskiej nauki.

Do zobaczenia za rok!

Autorzy: Agnieszka Nowak-Brzezińska
Fotografie: Karol Kurp, Małgorzata Dymowska, Przemysław Kowal