Quod felix faustum fortunatumque sit!

JM Rektor UŚ prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś

Uroczystość inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Śląskim jest swoistym znakiem upływającego czasu. Cyklicznie przypomina nam, że po zasłużonym wypoczynku – ze sporą dawką ożywczej energii, sił, zapału, nowych pomysłów i planów – wkraczamy w kolejny rok akademicki. Od ponad 40 lat właśnie w październiku na nowo podejmujemy wyzwania, jakie przed nami stawia współczesny świat, i kontynuujemy własną – uniwersytecką – wędrówkę. Dla studentów droga ta prowadzi do zdobywania wiedzy i kształcenia umiejętności, dla uczonych natomiast oznacza ciągłe zgłębianie tajników poszczególnych dyscyplin, poszukiwanie odpowiedzi na ważkie i zasadnicze pytania, rozwiązywanie kolejnych problemów badawczych oraz oczywiście przekazywanie swojego doświadczenia i wiedzy następnym pokoleniom.

Ubiegły rok akademicki przyniósł wiele zmian. Podjęta została szeroko zakrojona dyskusja nad kształtem szkolnictwa wyższego w Polsce. W trakcie 13 spotkań na kilku uczelniach w kraju, w tym również na Uniwersytecie Śląskim, debatowały konferencje rektorów, nauczyciele akademiccy, w dyskusję włączali się żywo także doktoranci i studenci. Po raz pierwszy środowisko akademickie tak wyraźnie dało wyraz woli zreformowania szkolnictwa wyższego i nauki, ale też wyraźnie określiło wizję i konkretną drogę reform. Owocem tego stał się dokument Strategia szkolnictwa wyższego 2010-2020 – projekt środowiskowy. Wśród wielu zaproponowanych zmian znajdują się w nim m.in.: nowe rozwiązania stymulujące udział podmiotów gospodarczych w badaniach naukowych, wprowadzenie dwóch ścieżek awansu naukowego, a także stworzenie statusu tzw. uczelni flagowych i badawczych. Ponadto autorzy dokumentu zaproponowali, przy zachowaniu powszechnej dostępności na studia, częściową odpłatność za studia stacjonarne przy jednoczesnym dostępie do systemu pożyczek i kredytów z gwarancjami państwowymi czy zrównanie reguł konkurowania uczelni publicznych i niepublicznych, tak by każdy kandydat na studia mógł się rozwijać, pogłębiać wiedzę i umiejętności odpowiednio do swoich uzdolnień, zainteresowań i wizji przyszłości. Zasadniczym naszym zadaniem będzie także walka o zdecydowanie większe nakłady budżetowe na szkolnictwo wyższe, zwłaszcza w części dotyczącej wynagrodzeń pracowniczych, oraz o uczciwą konkurencję przy ministerialnych ocenach parametrycznych i podziale środków budżetowych na badania statutowe, tak, by wyniki badań jednostek organizacyjnych uczelni były odpowiednio oceniane przy uwzględnieniu wysiłku dydaktycznego w stosunku do jednostek PAN czy też jednostek i Ośrodków Badawczo-Rozwojowych.

Rok akademicki 2010/2011 na Uniwersytecie Śląskim rozpocznie niemal 40 tysięcy studentów i doktorantów, słuchaczy Uniwersytetu Śląskiego Dzieci i Uniwersytetu Trzeciego Wieku, realizując w pełni program uczenia się przez całe życie. W tym roku o indeks naszej uczelni walczyło blisko 30 tysięcy kandydatów. Wybór przez tak wielu największej w regionie szkoły wyższej nie jest przypadkowy. Wszak oferta dydaktyczna Uniwersytetu Śląskiego z roku na rok jest coraz bogatsza i ciekawsza. W tym roku przyszli studenci mogli wybierać spośród 42 kierunków i ponad 110 specjalności, w tym wielu unikatowych w skali kraju, takich jak: biofizyka, fizyka medyczna czy z oryginalnymi programami kształcenia, na przykład: filologia specjalność angielska, program tłumaczeniowy z językiem chińskim, inżynieria biomedyczna, filologia specjalność tłumaczeniowa języki stosowane: język francuski i język angielski. Jak co roku, wielu maturzystów chciało studiować prawo, psychologię bądź politologię. Jednak najbardziej obleganymi kierunkami były: filologia angielska – program kultura-media-translacja, pedagogika – zintegrowana edukacja wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne oraz kierunki artystyczne prowadzone przez Wydział Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego, naszą katowicką „filmówkę”. Cieszy nas, że mimo wyraźnego spadku liczby maturzystów, chętnych do studiowania w śląskiej Wszechnicy nie ubywa.

Nadchodzący rok akademicki to czas wytężonej pracy. Dalekosiężnym, a zarazem priorytetowym celem działań uczelni, jest integracja środowiska akademickiego w sercu Katowic. Prace nad realizacją tego ważnego zadania już trwają i obejmują między innymi budowę międzyuczelnianego osiedla akademickiego, przeniesienia siedziby Wydziału Radia i Telewizji czy oddanie przebudowanej i wyłączonej z ruchu drogowego ulicy Bankowej. Na naszych oczach powstaje Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka, trwają prace nad Śląskim Międzyuczelnianym Centrum Edukacji i Badań Interdyscyplinarnych w Chorzowie. W najbliższych planach mamy z kolei budowę dwóch obiektów uczelnianych: Centrum Biotechnologii i Bioróżnorodności oraz budowę wielofunkcyjnej hali sportowej. Lokalizacja kampusu uniwersyteckiego w centrum miasta na pewno przyczyni się do wzmocnienia więzi między studentami różnych kierunków oraz poczucia wspólnoty całego środowiska akademickiego Uniwersytetu, a także pogłębi jego relacje z miastem i jego mieszkańcami. Studenci staną się żywą tkanką Katowic, będą wspólnie budować wizerunek miasta studenckiego w pełnym tego słowa znaczeniu. Między innymi dzięki takim działaniom przestrzeń naszej metropolii jest poddawana przeobrażeniom architektoniczno-urbanistycznym, już dzisiaj zmieniamy naszą dotychczasową infrastrukturę na bardziej przyjazną studentom, doktorantom i pracownikom, ale także mieszkańcom miasta i regionu – nam wszystkim.

W tym roku także duży nacisk położymy na niezwykle ważną kwestię – internacjonalizację uczelni: umiędzynarodowienie badań naukowych oraz dydaktyki. W tym celu tworzymy nowe kierunki i specjalności z wykładowym językiem angielskim, a dzięki nowo powstałemu Konsorcjum Śląskich Uczelni, którego misją jest promocja naszego regionu za granicą i propagowania studiów w województwie śląskim, zyskamy także dodatkową możliwość pozyskiwania większej liczby studentów zagranicznych. Szczególne miejsce na liście zadań na nadchodzące miesiące zajmuje jeszcze bardziej dynamiczne pozyskiwanie środków pozabudżetowych. Ogromny potencjał ludzki, naukowy i dydaktyczny, jakim dysponuje nasz Uniwersytet, może i powinien być jeszcze lepiej wykorzystywany do podejmowania nowych wyzwań i przedsięwzięć służących poprawie warunków życia i pracy w regionie. Chcielibyśmy, żeby ambitna polska młodzież nie wyjeżdżała po ukończeniu studiów z kraju, by mogła tutaj z satysfakcją rozwijać się i pracować.

To tylko garść zamierzeń i planów na czas najbliższy. U progu nowego roku akademickiego życzę całej społeczności akademickiej, ludziom nauki i wszystkim przyjaciołom Uniwersytetu powodzenia w podejmowaniu wspólnych wysiłków badawczych i edukacyjnych, osobistego szczęścia i wszelkiej pomyślności. Nowo przyjętym studentom życzę natomiast, aby studia wykorzystali w pełni do zdobycia solidnego wykształcenia i niezbędnych w dzisiejszym świecie umiejętności. Mam nadzieję, że śląska Alma Mater spełni Wasze oczekiwania, a czas studiów będzie dla Was nie tylko czasem mądrych wyborów, ważnych i ciekawych doświadczeń, ale także etapem pełnym radości, zabawy, nowych znajomości i przyjaźni. To, co jest szczęśliwe, pomyślne i korzystne, niechaj się ziści! Niech podjęty przez studentów i pracowników Uniwersytetu Śląskiego trud służy dobru wspólnemu! Quod felix faustum fortunatumque sit!


Fotografie: Agnieszka Sikora